Người Thầy trong phương trình mới
Bloom hỏi năm 1984: làm sao đạt kết quả học tập như gia sư 1-1 trong lớp ba mươi người? Câu hỏi của năm 2026 không còn là câu đó nữa. Câu hỏi mới là: nếu AI đã có thể là gia sư 1-1 rồi, người thầy còn lại là gì trong phương trình?
Câu trả lời tôi đang đi đến, chưa đầy đủ nhưng ngày càng rõ, là: người thầy làm những thứ không AI nào làm được, không vì AI chưa đủ thông minh, mà vì đó vốn không phải bài toán kỹ thuật.
AI không biết Minh đang lo thi lại môn khác nên hôm nay mất tập trung. AI không nhận ra khi nào em đang gật đầu giả vờ hiểu. AI không thể nhìn vào một lớp học và cảm nhận tuần này năng lượng đang thấp vì vừa qua một đợt thi dồn dập.
Và quan trọng hơn: AI không thể thiết kế ngưỡng chịu đau. Không thể tạo ra một tình huống đủ khó chịu để thất bại là có thể, nhưng không quá khó đến mức bỏ cuộc. Không thể xây một môi trường nơi "tôi chưa biết" là điểm bắt đầu chứ không phải điểm kết thúc. Không thể nhìn vào mắt một sinh viên và quyết định: "lần này để em vật lộn thêm chút nữa, em đang ở rất gần rồi."
Trích nguyên văn bản thảo v3.1. Câu chữ có thể còn đổi khi sách biên tập xong.